Ülkeler arası ilişkileri anlayabilmek için, izlemekten ziyade “bilgi” sahibi olmak gerekir. Bazı insanlar medyayı bilgi edinmek, bazıları da gelişmeleri izlemek için takip eder. Ülkeler hakkında gündeme gelen gelişmelerle ilgili bilgi edinmek amacıyla medyaya müracaat ettiğinizde ise, maalesef karşınıza, bilgi “imiş” gibi sunulan bir sürü iddia veya bizatihi kendisi “fikir” olan açıklama, yorum, haber çıkar.

Şimdi sizlere bunlardan bir örnek vermek istiyorum. Haber -daha doğrusu yorum- Rusya’nın Kommersant gazetesinde yer alıyor. Haberde “enerji fiyatlarındaki aşırı artışın, enerji alanlarındaki rekabeti artırdığı” belirtiliyor ve mevcut rekabet çerçevesinde; “Moskova’nın, Nabucco projesi´den vazgeçmesi karşılığında Aşkabat´a 6 adet Smerç füze savunma sistemi vereceği” iddia ediliyor. Tabi bu arada, “Türkmenistan, Nabucco Projesinden vazgeçiyor” şeklinde oluşturulmak istenen kanaatin inandırıcılığını artırmak için “Orta Asya ülkelerine uzun süredir silah satmayan Rusya’nın, normal fiyatların altında vereceği bu füze sistemi ile bölgeye sağladığı en büyük silah satışını gerçekleştireceği” gibi bilgilerin eklenmesi de ihmal edilmiyor.

Gazetedeki haber “sağlıklı filtreleme” yapılmaksızın okunması halinde, Türkmenistan’ın, alternatif bir boru hattı olması nedeniyle enerji transferinde daha bağımsız hareket etme kabiliyeti kazandıracak olan Nabucco gibi önemli bir projeden vazgeçmesini hayretle karşılıyorsunuz. Haberi ilk okuduğumda ben böyle düşündüm. Ancak, yazıda Türkmenistan’a satılacağı belirtilen “SMERCH” füzeleri konusunda bilgisi bulunan emekli asker bir arkadaşımın o anda yanımda olması ve söyledikleri ile Türkmenistan’ın boru hatları/enerji transferi konusunda son dönemdeki girişimlerini birleştirince, Kommersant’ın haberin abartılı olduğunu ve kafa karıştırma amaçlı yazıldığını anladım.

Nitekim, Kommersant gazetesinde, bir ülkenin savunma sistemi için önemli, gelişmiş ve çok pahalı olduğu kaydedilen “SMERCH füze sistemi”, - adındaki büyülü etkiyi bir kenara bırakırsak - 4 kişilik mürettebatla kullanılan ve azami 70 km menzili bulunan mobil/seyyar bir “Çok Namlulu Roketatar” sistemiymiş. Türk Silahlı Kuvvetleri’ne silah üreten Roketsan bu silahı “KASIRGA” adıyla yıllar önce üretmeye başlamış, TUBİTAK da geliştirerek menzilini 100 km’ye çıkarmış bile. Yani sözü edilen füze sistemi bedava hediye edilse bile, Türkmenistan için stratejik öneme sahip Nabucco’dan vazgeçmek şöyle dursun, mukayese edilmesi dahi komik geliyor.

Öte yandan, biraz araştırma yapınca, Türkmenistan’ın bilinenin aksine son yıllarda, geleceğinin yegane teminatı olan enerji projelerini her şeyden çok önemsediği ve hidro-karbon kaynaklarını ülkesi dışına transfer edecek her türlü alternatif girişimi/teklifi hassas bir şekilde değerlendirdiği anlaşılıyor.

Türkmenistan’ın askeri konulardaki ilişkilerine gelince; bazı çevrelerce gösterilmek istenenin aksine, Rusya ile ilişkileri hiç de iyi olmadığı bilinen Ukrayna ve Gürcistan ile doğal gaz karşılığında askeri konularda ticari ilişki/askeri teknoloji anlaşmaları imzaladığı, NATO ile işbirliği arayışlarına yöneldiği, hatta komşusu İran’dan bazı askeri gemiler almak için girişimlerinin olduğu görülüyor.

Neticede; Ülkelerin bağımsız ve egemenlikleri için menfaatleri doğrultusunda hareket etmeleri, strateji belirlemeleri ve bu doğrultuda çalışmalar yürütmeleri gayet doğal. Türkmenistan da ülkesinin geleceği ve halkının refahı için ne gerekiyorsa onu yapacaktır. Öyle olunca, bazı Rus basınındaki yönlendirme haberlerin aksine Türkmenistan, enerji transferi konusunda ülkesine manevra kabiliyeti sağlayacak Nabucco gibi bir fırsatı da kaçırmayacaktır.

Nabucco; Hazar bölgesi doğalgazının Türkiye üzerinden Avrupa'ya transferini içeren (Rusya’nın Güney Akım Boru Hattı Projesine alternatif) Boru Hattı Projesi